Quản lý topping, size và món thêm cho quán ăn, quán nước

Cùng một ly trà sữa nhưng khách gọi mười kiểu: size M hay L, trân châu hay thạch, ít đá, thêm shot espresso. Nếu mỗi biến thể là một "món" riêng trong menu thì danh mục phình to, order rối và tính tiền dễ sai. Cách gọn hơn là quản chúng thành option (tuỳ chọn) gắn vào món: cấu hình một lần, chọn khi nhập order, giá tự cộng. Bài này chỉ cách làm.

1. Nhóm option: gom các lựa chọn cùng loại

Mỗi món có thể có nhiều nhóm option — ví dụ "Size", "Topping", "Mức đá". Bạn đặt tên nhóm và thêm các lựa chọn vào đó. Nhờ gom theo nhóm, khi khách gọi họ thấy một danh sách gọn gàng thay vì một mớ biến thể trộn lẫn.

2. Lựa chọn có giá cộng thêm và lựa chọn mặc định

Mỗi lựa chọn trong nhóm có thể kèm giá cộng thêm: size L thêm 5.000đ, thêm shot espresso thêm 10.000đ, còn "ít đá" thì thêm 0đ. Khi khách chọn, giá tự cộng vào món — nhân viên không phải nhớ bảng phụ thu trong đầu. Bạn cũng đặt được lựa chọn mặc định (ví dụ size M) để order nhanh khi khách không nói gì.

3. Quy tắc chọn: ít nhất, nhiều nhất

Đây là chỗ chống order sai. Mỗi nhóm option đặt được số lựa chọn tối thiểu và tối đa: nhóm "Size" bắt chọn đúng một (tối thiểu 1, tối đa 1); nhóm "Topping" cho chọn nhiều (tối thiểu 0, tối đa tuỳ bạn). Nhờ vậy không có chuyện quên chọn size, hay chọn hai size cho một ly.

Chọn option ngay khi nhập order

Cấu hình một lần rồi, khi nhân viên nhập order (khách nói size, topping, mức đá), họ chọn option theo đúng quy tắc bạn đặt — món vào bếp đã kèm yêu cầu, giá đã cộng, khỏi khâu ghi chú tay dễ nhầm và khỏi nhớ bảng phụ thu. Một lưu ý cho quán dùng QR tự gọi: khách quét QR hiện chỉ chọn món và số lượng, chưa chọn được option qua QR — món cần tuỳ chọn thì để nhân viên chốt lại, hoặc ghi rõ trong mô tả món. Cách khách tự gọi món qua QR, xem gọi món bằng QR code tại bàn. Với quán cafe, phần size/topping là xương sống của menu — xem thêm phần mềm tính tiền quán cafe.

Muốn dựng menu có option cho quán của bạn? Xem phần mềm cho nhà hàng & quán ăn TNCBASE — có gói dùng thử để chạy thật.

Một lưu ý về giá vốn

Topping và món thêm không chỉ là chuyện bán — chúng cũng là nguyên liệu tốn tiền. Khi đặt giá cộng thêm cho một topping, nên soi lại giá vốn của nó để không bán lỗ phần thêm. Cách tính giá vốn món, xem cách tính giá món ăn (food cost). (Việc tự trừ tồn kho theo từng topping là chuyện khác, tuỳ cách bạn khai nguyên liệu — không mặc nhiên có.)

Câu hỏi thường gặp

Option khác gì với việc tạo nhiều món riêng? Option gắn các biến thể (size, topping, mức đá) vào cùng một món, thay vì tách thành chục món riêng. Menu gọn hơn, order và tính tiền ít sai hơn.

Giá của topping/size có tự cộng vào món không? Có. Mỗi lựa chọn kèm một mức giá cộng thêm; khách chọn thì giá tự cộng vào món, nhân viên không phải nhớ bảng phụ thu.

Làm sao bắt khách chọn đúng, ví dụ đúng một size? Mỗi nhóm option đặt số lựa chọn tối thiểu và tối đa: nhóm Size để tối thiểu 1 – tối đa 1 (bắt chọn đúng một); nhóm Topping để tối thiểu 0 – tối đa nhiều (chọn bao nhiêu tuỳ ý).

Khách tự gọi qua QR có chọn được topping không? Chưa. Khách quét QR tại bàn hiện chỉ chọn món và số lượng; phần option (size, topping, mức đá) do nhân viên chọn khi nhập order. Món cần tuỳ chọn thì để nhân viên chốt lại.

Chọn topping có tự trừ kho nguyên liệu không? Không mặc nhiên — việc đó tuỳ cách bạn khai nguyên liệu cho món. Bài này nói về cấu hình option và giá; phần định lượng nguyên liệu là chủ đề riêng.